De fiscale behandeling van zelfstandigen: een kritische blik

Zelfstandigen betalen minder belasting dan werknemers als gevolg van de MKB-winstvrijstelling en de Zelfstandigenaftrek. Van een verdiende euro houden zij 15 tot 25 cent meer over dan werknemers. Is dit te rechtvaardigen?

Lees ook het bijbehorende persbericht en achtergronddocument 'Fiscale prikkels en vennootschapsvorming'.

Is dit te rechtvaardigen? Ja en nee. Ja, want de MKB-winstvrijstelling vermindert verstoringen bij de keuze van rechtsvorm van ondernemingen en moedigt zelfstandigen aan om meer winst te maken. Nee, want een groep mensen kiest voor de zelfstandige status vanwege de fiscale voordelen en niet zozeer omdat ondernemen hen beter afgaat dan werken in loondienst. Op basis van inzichten uit de literatuur blijkt dat voor een Zelfstandigenaftrek in zijn huidige generieke vorm geen economische ratio bestaat. Omvorming naar een specifieke aftrek voor bijvoorbeeld langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten, werkloze ouderen en laagproductieven is zinvol. Voor veel individuen wordt het verschil tussen het gemiddelde belastingtarief voor zelfstandigen en dat van werknemers dan verkleind, wat de verstoring vermindert in de keuze om zelfstandige te worden.